Жауап
Қарастырылып отырған «Таухид үкімінің» мағынасы мынадай:
«Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын. Алладан басқа құлшылыққа лайықты тәңір жоқ. Ол бір, Оның серігі жоқ. Билік Оған тән, мақтау Оған тән. Ол тірілтуші, Ол өлтіруші. Ол мәңгілік, Оған өлім келмейтін. Барлық жақсылық Оның қолында. Барлық жақсылық Оның қолында. барлығы». (1)
«Таң және құптан намаздарынан кейін қайталанатын көптеген артықшылықтарға ие және сахих риуаят бойынша Алланың Ұлы есімінің дәрежесіне ие болған бұл таухид сөйлемінде он бір сөз бар. Әр сөзінде жақсы хабар да, пендешілік те, Алланың бірлігінің үстемдігінің бір дәрежесі, осы Ұлы есімнің нүктесінде бірліктің бірлігі және кемелділік бар. басқа сөздерге жоғары ақиқат және уәдеге сүйене отырып, біз қысқаша қорытынды түрінде екі тарауды, кіріспе мен көрсеткішті жасаймыз (Хат, Жиырмасыншы хат).
Исм-и Азам; Ол Аллаһтың болмысы мен сипаттарын білдіретін және оларға сілтеме болып табылатын ең ұлы және ең ұлық есімі деп аталады. Исм-и Аъзам – Алланың есімдерінің ішіндегі ең қайырлысы, ең қайырлысы.
Исм-и Аъзамның қай есім екені анық болмаса да, ғұламалар бұл есімнің Алла Тағаланың есімі екенін, яғни Ұлы Алланың сөзі екендігін, оған нұсқалған хадистерден мәлімдеген. Хадис деректерінде бұл дұғада Ұлылардың есімі болған Аллаһ сөзі қолданылғаны және бұл дұғада Алланың есімдері мен сипаттары бар болғандықтан, бұл дұғада Ұлы Алланың есімінің құны мен сауабы бар екені айтылады. Намаздың табиғатына қарасақ, Алла Тағалада кемелдік пен сұлулықтың барлық сипаттары бар. Әмбебап әрі кең ыдыс пен қалып сияқты ол таухидтің өте асқақ және асқақ ақиқаттарын қамтиды.
«Ізгілік» дегеніміз – оның Алланың алдында өте құнды, ізгі және сауапты екендігі. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) бұл қасиет пен сауапты хадисінде былай түсіндіреді: Хз. Әбу Һурайра (р.а.) айтады: «Алла Елшісі (с.ғ.с.):
«Лә иләһә иллаллаһу уәһдеһу ләшерике ләһ, леһу’л мулк ве леһу’лхамду ве хуве алә кулли Шей’ин Қадир» деп кім айтады. Намазын күнде жүз рет оқыса, он құл азат еткендей сауап жазылады, пайдасына жүз сауап жазылады, жүз күнәсы өшіріледі. Бұл да оны шайтаннан үш күн бойы кешке дейін қорғайды. Бұдан артық оқымаған адам ол кісіден артық істі әкеле алмайды. «Кімде-кім күніне жүз рет «Субханаллаһи уа бихамдихи» деп айтса, оның қателіктері теңіздің көбігіндей болса да жойылады». (2)
Ислам келгенге дейін құлдық болған. Ислам мұны біртіндеп жоюды жөн көрді. Өйткені халықтың тамырына сіңген мұндай әдет-ғұрыптарды жою, терең жараларды емдеу үшін уақыт керек. Менструальдық циклды кенеттен алып тастау және емдеу мүмкін емес. Америка заң арқылы құлдықты жоюға тырысып, хаос пайда болды. Өйткені қожайындарына тәуелді болған құлдар кенеттен қоғамдық өмірге бейімделе алмады.
Ислам діні осы қоғамдық жараны емдеп жатқанда, құлдарды азат етуді әрі жаза, әрі садақа, әрі жақсылық деп анықтап, мұсылмандарды соған шақырды.
Мысалы, бір жағынан «Кімде-кім құл азат етсе, оның жәннаттағы дәрежесі, Алланың алдындағы дәрежесі мынау…», екінші жағынан «Ораза ұстаудың жазасы – құл азат ету» деп мұсылмандарды құл азат етуге қатты шақырады. деді ол. Осылайша, бұл құлдық мәселесі уақыт өте келе жойылды.
Яғни, Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) құлдарды азат етуінің астарында осындай хикметтер мен емдеу амалдары жатыр. Құлдарды азат ету арқылы сахабалар әрі ғибадат етті, әрі қоғамдық жараны емдеді.
Hz. Омар (р.а.) былай дейді: «Алла Елшісі (с.ғ.с.):
«Кімде-кім базарға кірсе: «Лә иләһе иллаллаһу ваһдеһу лә шерике ләһ, леһу’лмүлкү ве леһу’лхамду юһий ве йүмитү ве хуве хайюн лә йәмуту биедиһил-хайр ве хуве ала күлли шайин кадир», — дейді. Намаз оқыса (Аллаһтан басқа тәңір жоқ, Ол жалғыз, Оның серігі жоқ, мал-мүлік, мақтау Оған тән. Ол өмір береді, Өлдіреді. Ол тірі, өлмейді. Жақсылық Оның қолында. Ол бәріне шамасы жетеді), Алла оған миллион жақсылық жазады, миллион күнәсын кешіреді, дәрежесін миллион дәрежеге көтереді. Бір риуаятта үшінші сауаптың орнына «Ол оған жәннатта зәулім үй салады». Айтылды». [Тирмизи, Даават 36, (3424).]
Сілтемелер:
1) Қараңыз: Бұхари, Азан: 155; Тахаджуд: 21; Умра: 12; Жиһад: 133; Бед’ул-Халк: 11; Әл-Мағази: 29; Даават: 18, 52; Риқақ: 11; I’tisam: 3; Муслим, Зікір: 28, 30, 74, 75, 76; Витр: 24; Жиһад: 158; Адаб: 101; Тирмизи, Мевәкыт: 108; Қажылық: 104; Даават: 35, 36; Несаи, Сехив: 83-86; Менасик: 163, 170; Сенім: 12; Ибн Маце, Тицарат: 40; Менасик: 84; Адаб: 58; Дұға: 10, 14, 16; Ебу Дәуіт, Менасик: 56; Дарими, Салат: 88, 90; Менасик: 34; Исти’зан: 53, 57; Муватта’, Хаж: 127, 243; Құран: 20, 22; Муснад, 1:47; 2:5; 3:320; 4:4; 5:191; әл-Хаким, әл-Мустадрак, 1:538.
2) Қараңыз: Бұхари, Даават 54, Бед’ул-Халк 11; Муслим, Зікір 28, (2691); Муватта, Құран 20, (1, 209); Тирмизи, Даават 61, (3464).
