Намаз кезінде адам Раббысының ұлылығын еске алып, Оны пәктейді, сұлулығын еске алады, Оған мадақ айтады және Оның шексіз кемелдігін еске алып, Оған мадақ айтады. Оның рухы осы ұлы зікірлерді айтып жатқанда, оның денесі де оны қолдап, қуаттап тұрғандай.
Намазды бастағанда Аллаһу Әкбар дейді.
Рукуғға барғанда «субханераббиел азим» деп Ұлы Раббысын толық емес сипаттарынан сөзбен ұлықтап, шын мәнінде өзінің кемшілігін рүкүғпен, яғни оның алдында сәждемен жариялайды.
Сол сияқты сәждеге барғанда «субханәрәббиелә’лә» деп Аллаһты ауызша мадақтаса, шын мәнінде, бетін жерге сипалап, өзінің дәрменсіздігін барынша жария етеді.
Мақтау мен дұға қимылдарының арасында да тығыз байланыс бар. Ғалымдар намаздағы әрбір қозғалыс жүздеген, мыңдаған химиялық реакциялардың нәтижесінде пайда болады дейді. Ал бұл қозғалыстардың әрқайсысы адам баласы үшін мақтауды, үлкен нығметті қажет ететін ұлы ғажайыптар.
Намаз оқитын мүмин рукуғтан тұрған күйінде «семиаллаһу лимен хамидеһ» деп қосады: Раббина лакелхамд.
Сөйтіп, барлық нығметтердің, ілгерілеу мен дамудың Алланың рақымынан екенін мәлімдейді. Еңкейген белін түзететін Аллаһ сияқты, жаратылыстың әр түрлі қиыншылықтарын жеңілдетіп, олардың ілгерілеуіне әр түрлі мүмкіндіктер беретін де Ол.
Жерге тасталған дәндер сәждеде тұрғандай болса да, Алланың рақымымен жерге келіп, биік болып көрінеді. Бұл олардың қайта тірілуі сияқты.
Намаздан кейін намаз оқып жатқанда қолымызды ашсақ, біздің дәрменсіздігіміз, жоқтығымыз, кемшілігіміз өзін көрсетіп, бірге жариялайды.
Тоғызыншы сөзде намазды ұлықтау мен адамның жаратылысы арасында тамаша байланыс орнатылған. «Нұр» риуаяттарында жиі айтылғандай, адамның жаратылысы әлсіздік, кедейлік және кемшіліктен тұрады. Басқаша айтқанда, адам көзден күнге, ауадан өкпеге, асқазаннан тамаққа дейін созылатын шексіз мұқтаждықта шексіз кедей. Адам шексіз кедей, өйткені ол бұлардың ешқайсысын өз күшімен жасай алмайды. Кемшілік пен кемшілікке келгенде бұл екі сөз кемелдікке қарама-қарсы сөз ретінде қолданылады. Бұл жерде айтылған кінә кейде күнәмен шатастырылады. Әрбір күнә жасаған адам үшін кемшілік, кемшілік; Бірақ әрбір кемшілік күнә емес. Бұл келесідей:
Әрбір адам шаршау, аш болу, ұйықтау, ұмыту, өмірдің қысқа болуы, аз ғана ерік-жігердің болуы сияқты көптеген жағынан шексіз кемелсіз және кемшілікке ие.
Намаз кезінде адам Раббысының ұлылығын еске алып, Оны пәктейді, Оның сұлулығын еске алып, Оған мадақ айтады және Оның шексіз кемелдігін еске алып, Оған мадақ айтады. Оның рухы осы ұлы зікірлерді айтып жатқанда, денесі де оны қолдап, қуаттап тұрғандай.







You must be logged in to post a comment.