Қадірлі бауырымыз!

«Онда көңіл қалаған, көз сүйсінген нәрсенің бәрі бар» (Зухруф сүресі, 43:71).

«Жәннат тұрғындары түссіз, сақалсыз, кірпіктері қап-қара болады. Жастық шақтары бітпейді, киімдері де тозбайды» (Жәмиғ ас-Сағир, 2/707).

Осы аят пен хадистен жәннат тұрғындарының өздеріне лайық киімдері болатындығы анық аңғарылады. Алайда жәннат тұрғындарының мен дүниенің игіліктерінің арасында орасан зор айырмашылық бар. Сондықтан жәннат киімін дүниедегі киіммен салыстыру дұрыс емес. Жәннат ниғметтері және толық кереметтің кемелдікке болады. Ұстаз хазірет жәннатта киім болатындығын қабылданған бұл жайында былай дейді:

«Сұрақ: Хадистерде: «Хор қыздары жетпіс қабат киім кисе де, аяқ сүйектерінің ішіндегі кемігі көрінеді», – делінген. Бұл нені білдіреді? Мағынасы қандай? Мұны қалайша көркемдікке дүние болады?»

«Жауап: Мағынасы өте көркем, ал ондағы сұлулық ерекше сүйкімді. Мұны былай түсінуге болады:

«Көріксіз, жансыз, қимылсыз әрі көбіне сыртқы қабықтан ғана тұратын мына дүниеде әсемдік көзге жағымды көрінетін, үйреншікті қалыпты бұзбаса – соның өзі жеткілікті. Ал жәннат – көркем, тіршілік толы, нұрлы, қабығы ашып тұтас өзек тәрізді мекен. Онда адамның көзінен бастап барлық сезімі мен нәзік түйсігі хор қыздарынан қандай-ақ олардан да керемет әрі керемет дүниені әртүрлі ләззат алуы, сан алуан рахатқа бөленгісі келеді. Ендеше, ең үстіңгі киімнің әсемдігі бастан аяқ сүйектің ішіндегі кемігі де көрініп тұрғандай әсер беріп, сезім мен түйсіктің рақаттануына себеп болатын хадис ишара етеді.

Иә, «хор қыздары жетпіс қабат киім киеді, аяқ сүйектерінің ішіндегі кемігі көрінеді» деген сөз арқылы адами тәннің сұлулыққа іштей, нәзіктікке, әсемдікке ынтық, көркемдікке зар сезімдері, түйсіктері, қабілеттері мен жан дүниесінің нәзік қырларын, әрі жанның қаншалықты терең, әрқайсысының көңілге қуаныш сыйлайтын заттық әрі рухани көркемдік хор қыздарының бойына жинақталғанын аңғартады. Демек, хор қыздары жәннаттың әсемдік түрлерінің жетпіс үлгісін бір ғана түрден тұратын, бір-бірін жаппайтын қалыпта киеді. Көптеген оларды бойы мен болмысынан, тіпті жетілген де көп көркемдік пен сұлулықтың сан алуан дәрежесі көрініп тұрады. Осылайша: «Онда көңіл қалаған, көз сүйсінген нәрсенің бәрі бар» деген аяттың ақиқаты айқындалады» (Сөздер, Жиырма сегізінші сөз).

Ақ жүзімнің ішіндегі дәні, дәмі мен түсі көрініп тұрғандай… Мұның өзі адамға ерекше ләззат, ерекше тәбет пен айрықша сүйсініс сыйлайды.

Кеміктің көрінуі – шын мәнінде сипаттама емес, теңеу мен астарлы бейнелеу.

Хадисте назар аударылатын негізгі мәселе – сұлулықтың бір қабаты екіншісін жаппайтыны, оның перде болмайтыны.

Бұл хадис хор қыздары киген киімнің әр қабаты түрлі сұлулыққа әрі сезімге арналғандығын білдіреді. Қабаттар бір-бірін бүркемелеп, жасырып тұрмайды. Яғни адам хор қызына қарағанда оның бойынан барлық сезімі қанағат табатындай күйді көреді. Тіпті әрбір хор қызы жәннаттың шағын бір үлгісіндей болады: адам оған қарағанда кішкентай бір жәннатты сезініп, барша сезімі мен қабілеті рақат пен бақытқа бөленеді.

Мысалы, жетпіс түрлі көркем киім киген жанды елестетейік. Әдетте үстіңгі киім астындағы қалған алпыс тоғыз киімді жауып, олардың әсемдігін көрсетпейді. Қараған адам сол алпыс тоғыз сұлулықтан хабарсыз қалады. Ал жәннатта Алла адамға сондай ерекше көру қабілетін береді, хор қыздарының киімі де сондай нәзік әрі керемет болады: бір қабаты екіншісін жаппайды, сұлулықтың еш бөлігі де болмайды. Мұны біз түсінетіндей, адамға жиренішті тудыратын кеміктер көрінеді деген мағынада түсінбеу керек. Бәлкім, жәннаттағы киім де біздің сезімдерімізге нәзіктік сыйлайтын сипатта болар.

Хор қыздарының дене бітімі де, киімі де сондай көркем болады: адамның бойындағы ең нәзік қабілеттеріне, сезіміне қуанышқа бөленген жанды айналдырады. Адамда сұлулыққа құштарлық, ләззат сүйіну, әсемдікке ынтық, көркемдікке зәру қандай сезім, түйсік, қабілет пен жанның нәзік қыры болса, соның бәрін қанағаттандырып, әрқайсысына жеке жауап қайтарылады. Қысқасы, хор қыздары – жүріп жүрген шағын жәннат іспетті.

---

Сәлем және дұғамен,
Мағына академиясы