Жауап
Біріншіден, сіздің алаңдаушылығыңыз мақтауға тұрарлық, үмітсіздік пен қорқыныштың белгісі емес. Бұл алаңдаушылық пен қорқыныш күмәндан немесе жоққа шығарудан емес, керісінше, сенімнен, тіпті иманның кемелдігінен туындайды. Тіпті ұлы әулие-ғұламалар мен ғалымдар да олардың ақырынан қорқып, алаңдаған, сондықтан біздің одан да көп алаңдауымыз қалыпты жағдай.
Екіншіден, қорқыныш пен үмітсіздік шегіне жеткенде, біз осы және осыған ұқсас аяттарды басшылық ретінде пайдалануымыз керек.
«Айтыңыз: Әй, өздеріңе қарсы шыққан құлдарым! Алланың мейірімінен үміт үзбеңдер. Шын мәнінде, Алла барлық күнәларды кешіреді. Әрине, Ол Кешірімді, Мейірімді» (Зүмәр, 39:53)
«Әй, иман келтіргендер! Құтқарылу үшін барлық күнәларыңнан Аллаға тәубе етіңдер». (Нұр, 24/31)
Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бұл мәселеге қатысты былай деген: Ибн Омар (оған Алла разы болсын) былай деп жеткізеді: «Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді:
«Алла құлдың тәубесін соңғы демі шыққанша қабыл етеді» (Тирмизи, Да’ауат 103, (3531); Ибн Маджах, Зухд 30, (4253).)
Әнәс (оған Алла разы болсын) былай деп жеткізеді: Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді:
«Әрбір адам күнәһар». «Бірақ қателесетіндердің ең жақсысы — тәубе ететіндер». (Тирмизи, Қиямет 50, (2501); Ибн Маджах, Зухд 30, (4251).)
Үшіншіден,
«Бізде үміт пен сенім сияқты өте құнды капитал бар. Құрметті ұстаздың асыл кеңесі: Бес уақыт намаздарыңызды тиісті әдеппен оқыңыздар». Яғни, егер басқа құлшылықтарды орындай алмасаңыз. Намаздың соңында тасбихтарды оқыңыз. Яғни, басқа зікірлерді орындай алмағаныңызға өкінбеңіз. Жеті үлкен күнәдан бас тартыңыз. Өйткені біз кіші күнәларды іздейтін заманда емеспіз. Сүннетке еріңіз. Өйткені бұл уақытта өкінішке орай, сіз әрекеттеріне еруге және еліктеуге тұрарлық таза, шынайы және адал жол көрсетушіні таба алмайсыз — және ол сізді қайтадан осы жолға жетелейді. Мүмкін сізді осы жолға жетелейтіндер бар шығар; бірақ көмір мен алмасты ажырататындар бар шығар?» «Сондықтан сіз тырысуыңыз керек; «Одан артық жол көрсетуші таба алмайсың». (Барла қосымшасы, 48-хат)
Ұстаздың «Парыздарды орындап, үлкен күнәлардан бас тартқандар осы заманда құтқарылады» деген ескертуі осы дәуірдің жағдайларына сәйкес келеді. Егер біз үлкен күнәлардан аулақ болып, парыздарды орындасақ, Құдай қаласа, осы заманда құтқарылғандардың қатарында боламыз.
Жеті үлкен күнә – кісі өлтіру, зинақорлық, ішімдік ішу, ата-ананы қараусыз қалдыру, құмар ойындар, сотта жалған ант беру және дінге зиян келтіретін жалған және бидғат идеяларын қолдау. Парыздар – исламның бес тірегі: намаз, ораза, зекет, қажылық және таухидті жариялау (калима-и таухид).
Осы күнәларға немесе күпірлікке түскендер толығымен жойылады деп түсіну де дұрыс емес болар еді, себебі адам соңғы деміне дейін тәубе мен иманға жете алады. Тәубе мен иман есігі соңғы деміне дейін ашық қалады.