Жауап

Аллаһ кешірмейтін екі күнә бар: Оның бірі – көпқұдайшылық пен күпірлік үшін өлу, екіншісі – дүниеде болған кезде халал хақысын алмаған адамның хақысы. Тәубе етіп, күпірліктен қайтпай иманға оралса, бұрынғы күнәлары кешіріледі. Егер пенде адамдардың хақына шын жүректен тәубе етіп, дүниеде болғанда кешірімсіз өлсе, тәубе етуіне разы болған Алла Тағала қарыз берушілерге өзін разы ететіндей қарым-қатынас жасап, қиямет күні халықтың ақысын өтеуі мүмкін деген пікір бар.

Шын жүректен тәубе етсек, Алла кешірмейтін күнә жоқ. Кімде-кім тірі кезінде жасаған күпірліктері мен күнәларына қайтып оралмаған жағдайда тәубе етсе, Алла оларды толығымен кешіреді.

«…Ей, мүміндер! Аллаға барлық күнәларыңнан тәубе етіңдер, сонда табысқа, құтыласыңдар». (Нұр, 24/31)

Истиғфар: Сөзбе-сөз айтқанда, Алла Тағаладан күнәларының кешірілуін, күнәларының кешірілуін сұрау және сұрау дегенді білдіреді. Яғни, рухани кір мен тоттан тазару үшін Алладан кешірім сұрап, рухани тазаруды білдіреді.

Басқа бір аятта былай делінген:

«Айт: «Ей, шектен шыққан және өздеріне шектен шыққан құлдарым! Алланың мейірімінен үміт үзбе. Өйткені Аллаһ барлық күнәларды кешіреді. Расында, Ол өте жарылқаушы, ерекше мейірімді» («Зүмәр» сүресі, 39/53).

Аяттағы «Аллаһ барлық күнәларды кешіреді» деген сөздің маңызы зор. Алла Тағаланың мейірімі ашуынан асып түседі. Қаласа, хикметті ұстанса, пенденің барлық күнәсін кешіреді. Осы орайда адам ешқашан үмітін үзбеу керек, Алланың сотына тәубе, кешірім, дұға, жалбарыну арқылы жүгінуі керек. Алла Тағаланың құдайлығының арқасында қонағына бет бұрған жүректер мен Оған ашылған қолдар ешқашан құр алақан кетпейді.

Алла – Кешірімді, Кешірімді; Күнәларына өкініп, Оған бет бұрған құлының тәубесін қабылдап, кешіреді. Аллаһ кешірімді және кешірімді жақсы көреді.

Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) бір хадисінде: «Кімде-кім кешірім сұраса, яғни өкініп, тәубе етсе, мың күнә кешіріледі», – дейді.

Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) тағы бір хадисінде былай дейді: «Кімде-кім ішіп-жемінің бәрін түйенің арқасына артып, айдалада жүргенде түйесінен айырылып қалса, басын екі қолының арасына алып ойланып отырғанда кенет басын көтеріп, қасында тұрған түйесін көрсе, қандай бақытты болар еді. Күнәларына тәубе етіп, Өзіне қайтатын құлына Алла тағала осылай қуанады».

Иә, Алланың мейірімі күн сияқты. Күн ешкімге ашуланбайды және баршаға өз нұрымен нұрын шашады. Кімде-кім көзін жұмып, күннен пайда көргісі келмесе, ол басқа мәселе. Кісі жуыну арқылы материалдық кірінен тазаратыны сияқты, тәубе етіп, кешірім сұрау арқылы да рухани кірден, күнәлардан тазаруы керек.

Бұл жөнінде Бедиуззаман Саид Нурси былай деген:

«Сенің қолыңда өте әлсіз, бірақ жамандық пен жойылуда қолы өте ұзын, ал жақсылық жасауда қолы өте қысқа болатын жартылай ерікті ерік бар. Сол ерік-жігердің бір қолына дұға ет, қолы игі істер тізбегінің жемісі Жәннатқа, қолы гүл болып табылатын мәңгілік бақытқа жетсін. Екінші қолына кешірім бер, қолы жамандықтан қысқарып, сол лағынет тұқымының жемісі болған Зәккум-у Тозаққа жетпесін. Демек, құлшылық пен Аллаға тәуекел ету жақсы істерге үлкен күш беретіні сияқты; Тіпті кешірім сұрау және тәубе ету арам ниетті кесіп, оның агрессиясын бұзады». (Уәде, 26. Уәде)

Иә, адам тәубе және кешірім арқылы барлық материалдық және рухани кір мен тоттан тазаруы керек. Өйткені, адам баласының әрбір мүшесі мен сезімінің артықшылығы болғаны сияқты, оның да кемшіліктері мен күнәлары болады. Мысалы, тілдің айыбы мен күнәсі өтірік сөйлеп, ғайбат айтса, көздің күнәсі харамға қарау, құлақ харам дыбыстарды тыңдау, асқазан харамды жеу, жүрек бейнелі нәрселерді жақсы көру…

Адам тәубе етіп, кешірім сұраса, санамаланған немесе жазылмаған барлық нәрселерден (күнә істерден) тыйылуы және сақтануы керек.

Жоғары мәртебелі Ұстаздың келесі сөздері кешірудің басты қағидасы не екенін түсіндіреді:

«ЕКІНШІ НҰСҚА: Ібілістің маңызды айласы – кешірім мен кешірім жолын жауып тастауы үшін адамдарды өз қателіктерін мойындатуға мәжбүрлемеу. Ол сондай-ақ адам жанының эгоизмін қоздырады, сондықтан жан қорғаушы сияқты өзін қорғайды, оны немқұрайлылықтан тазартады».

«Иә, шайтанды тыңдаған жан оның кемшілігін көргісі келмейді. Көрсе де жүз жорамалмен түсіндіреді. Өйткені, ол жан дүниесіне разылықпен қарайды, кемшілігін көрмейді. Өйткені ол өзінің айыбын көрмей, мойындамайды, кешірім сұрамайды, кешірім сұрамайды, шайтанның күлкісіне айналады. Хазірет Жүсіп (ғ.с.) сияқты пайғамбар қарапайым пайғамбар. َلاَمَّارَةٌ بِالسُّوۤءِ اِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّى десе, жанға қалай сенеді?

«Өзін-өзі айыптаған өз айыбын көреді. Айыбын мойындаған кешірім сұрайды. Кім кешірім сұраса, кешірім тілейді. «Мойынсұнған шайтанның жамандығынан құтылады».

«Өз кемшілігіңді көрмеу – бұл кемшіліктен де үлкен кемшілік. Ал өз кінәңізді мойындамау – үлкен кемшілік. Ал егер ол өзінің кемшілігін көрсе, ол кемшілік кемшілік болудан қалады. Егер ол мойындаса, кешірімге құқылы болады.» (Лем’ас, Он үшінші Лем’а.)

Иә, кемшілікті көре білу – тәубе мен кешірудің басы, жартысы. Кемшілікті көрмеу – Құдай сақтасын – перғауындық жолдың бастауы және ұрығы. Сол себепті жанның кемшілігі мен ұятын көру – кемелдік пен жақсы қасиеттер қатарына жатады. Кешірімнің мәні мен негізі – өз кемшілігін, ұяттарын көріп, мүмкіндігінше олардан аулақ болу. Тілмен кешірім сұрау және көз жасын төгу кешірім сұраудың ресми өлшемі немесе тармағы сияқты.