Жауап
Тасбихат сияқты барлық ғибадаттардың негізгі себебі немесе себебі — бұл Аллаһтың әмірі. Тасбих та Алланың құлдарына берген бұйрығы. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) үнемі осылай жасап, үмметіне осыны насихаттап отырған. Әрине, әрбір бұйырылған ғибадаттың біз үшін орасан зор хикметтері мен пайдасы бар. Атап айтқанда;
Тасбихаттың мәні – тәсбих, яғни Аллаһты ұлықтау, тахмид, яғни Аллаһқа шүкір ету, тәкбір, яғни Аллаһтың ұлылығы мен ұлылығын жария ету және техлил, яғни Аллаһтың барына және бірлігіне сенімін жаңарту.
Тасбихат намаздың жалғасы болғандықтан, намаздағы дәл сондай хикмет тәсбихатта да жалғасады. Басқаша айтқанда, намаз және тәпсір – адамның Аллаһқа мойынсұнуы.
Сонымен қатар, тәсбих Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннеті болғандықтан, бұл әрі сауап, әрі сауап.
Ғаламдағы барлық нәрсе Аллаһты не сөйлеу тілімен, не мемлекеттік тілмен еске алып, пәк етеді; Бұл тұрғыдан алғанда, ғалам үлкен және ұлы зікір сақинасы іспетті. Адам ғаламның қожайыны және халифасы болғандықтан, бұл зікір шеңберінен шығарылып, бұл зікірге қосылмау үлкен зиян, сатқындық және кісі өлтіру болып табылады. Намаз, тасбих сияқты қасиетті ғибадаттар адамның осы үлкен зікір шеңберіне қосылуын білдіреді.
Елестетіп көрейікші, бүкіл ғалам шеңбер бойымен тізе бүгіп, олардың басында Пайғамбарымызбен (с.ғ.с.) зікір айтуда. Басқаша айтқанда, ғалам – зікірлердің рухани жиыны және бұл жиынды сөзбе-сөз басқарушы – Пайғамбар (с.ғ.с.). Пайғамбарымыз әмір береді, әп-сәтте триллиондаған періштелер, жындар, заттар және сенің сарайың бұл бұйрыққа жауап беріп, «Субханаллаһ» дейді. Осы ұлықтау арқасында адам осы керемет зікір жиынына кіреді.
Тасбихат – әрі ғибадат, әрі сауап, бір нығмет, иманның жаңаруы, әрі рухани зікір жиынына қосу, сүннет, әрі рухани дамудың құралы. Тасбихаттың осы сияқты хикметті тұстары көп. Ұстазымыз тәсбихат туралы былай дейді:
«Намаздан кейінгі тәпсірлер Мұхаммед (с.ғ.с.) ордені мен Велаят-и Ахмадия (с.ғ.с.) ілімдері болып табылады. Осы тұрғыдан олардың маңыздылығы зор. Сонда бұл сөздің ақиқаты былайша дамыды:
«Пайғамбарлыққа айналған Ахмадияның (с.ғ.с.) қамқорлығының барлық қамқорлықтан жоғары болғаны сияқты. Сол сияқты сол әулиеліктің тәртібі мен намаздан кейінгі тәпсір, яғни сол ұлы әулиенің ерекше тағылымы басқа әмірлер мен ілімдерден де артық. Бұл сыр былайша дамыды: Зікір шеңберіндегі немесе Хатме-и Нақшиедегі мешіттегі бір мәжілісте бір-бірімен байланысты топтардың жиналысында нұрлы жағдай сезіледі».
«Жүрегі жеңіл адам намаздан кейін سُبْحَانَ اللّٰهِ، سُبْحَانَ اللّٰهِ деп, тәсбих айтса, сол зікірлер шеңберінің басшысы болған адам, Ахмадия Мені жүз миллион рет ұлықтаушылардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) олардың қолында дәріптеп жатқанын рухани сезінеді». (1)
қараңыз (1) Кастамону Лахика, 70-хат.
