Жауап
«Сахих риуаяттардан хайуандардың рухтарының мәңгілік болатыны және Һудхуд-у Сүлеймани (ғ.с.) және Немл, Нәка-и Салих (ғ.с.) және үңгір сахабалары сияқты кейбір ерекше тұлғалардың мәңгілік әлемге денелерімен және әр түрлерінен тәндерімен уақыттары мен уақыттарымен аттанатыны түсініледі. Даналық пен ақиқат, мейірім мен әмірлік бірге осыны талап етеді» (Сәулелер, Үшінші сәуле, дұға)
Жоғарыдағы тұжырымдардан аңғарғандай, жан-жануарлардың жаны да адам жаны сияқты мәңгілік, ал тәні топырақ болады. Тек әрбір жануар түрін бейнелейтін дененің жасалатыны айтылған.
Жануарлар өздеріне жүктелген міндеттерді үзіліссіз орындап, Алланы өз тілдерімен ұлықтап жүргендіктен, оларға, әрине, «рухани-рухани» сауап беріледі. Яғни, жан-жануарлардың бәрі жәннатта мәйіттерімен бірге табылмайды. Құрбандар, Хз. Сахих хадистерде Сүлейменнің Худхуд атты құсы, Салихтың түйесі және Алланың сахабалары денелерімен бірге жәннатта бөлек әрі ерекше нығметке ие болатыны айтылған.
«Мишкату’л-энвар» атты еңбекте имам Мукатилден мынадай риуаят келтірілген:
Мына он жануар жәннатқа кіреді:
1. Ибраһимнің (ғ.с.) бұзауы.
2. Исмаил Алейхиссаламның орнына сойылған қошқар.
3. Салих Алейхиссаламның мұғжизасы түйе.
4. Юнусты (ғ.с.) жұтқан балық.
5. Мұсаның сиыры.
6. Үзейір орталығы.
7. Сүлейменнің құмырсқасы.
8. Белкис құсы.
9. Үңгір сахабаларының Кытмир атты иті.
10. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) Қасва атты түйесі. (Осман Хопави, Дүррету’н-Насихин, 57-бет.)
Риуаяттар әртүрлі болғанымен, бұл жануарлар жәннатқа денелерімен кіреді. Олардың жәннатта өмір сүретінін, қайдан, қалай табылатынын бір Алла Тағала ғана біледі. Өйткені ол дүниенің шынайы болмысын білу үшін біздің түсінігіміз жеткіліксіз. «Пайғамбарлар тарихы» деп аталатын еңбектерден жәннатқа кіретін бұл жануарлардың осы пайғамбарлармен және осы адамдармен қарым-қатынасы туралы кең көлемде мәліметтер табуға болады.
Жан мәңгілік қалатындықтан, барлық жануарлардың жаны мәңгілік қалады. Сондай-ақ әрбір жаратылыстың мезгіл-мезгіл қолданатын денесі болатыны айтылады.
Жануарлардың денелері жәннатқа лайық құндылыққа ие болмағандықтан, адамдар сияқты олардан пайда алатын қабілет, мүшелер немесе қабілеттер болмағандықтан, олар рухани өмірге ие болады. Сондықтан мәйіттерді жануардың әрбір мүшесіне қайтару ақылға қонымды емес. Бірақ үлгілі мәйіт анда-санда пайдалануға болады. Мүмкін, бұл үлгілі мәйіт қандай да бір қажеттілікті қанағаттандыратын табиғат пен жарықтықта болуы мүмкін.
Өздеріңіз білетіндей, ақырет өмірінде бәрі нәзік және нұрлы сипатқа ие болады. Мәйіт бір мезгілде миллиондаған жануарларға жарқырау құпиясымен қызмет ете алады. Сондықтан олардың әрқайсысының жеке және нақты денесі болуының қажеті жоқ.
Кейде қолданылатын термин, егер көктегілер қаласа, жердегі естеліктерді еске алу үшін жануарларды өлілерімен бірге уақытша жаратуды білдіреді. Мысалы; Адамның ақыретте сүйген атын немесе мысығын көрсем деген тілегіне орай, Алла тағала рухы мәңгілік дүниеде қалған сол жылқыға немесе мысыққа тәнді уақытша қайтарып, сол адамның тілегі қанағаттандырылғаннан кейін денесін қайтадан алып тастайды.
Қысқасы, жоқ болу жоқ. Болмыс саласына шыққан әрбір болмыс әр түрлі салаларда өзінің болмысын жалғастырады. Бұл тек жандыларға ғана тән жағдай емес, барлық жаратылыс пен болмыс үшін жарамды.
Мысалы; Бұл дүние және ондағының бәрі о дүниеде мұражай сияқты естелік ретінде сақталады.
