Жауап

Бұл сұрақтың жауабын «Рисале-и Нурдың» көптеген жерінен анық, жанама немесе жанама түрде көруге болады. Хадистерге күмәнмен қарайтындарға алдымен иман ақиқаттары мен Ислам негіздерін зерттеуші түрде оқып, түсінуді ұсынамыз.

Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннеттерін ұстану әрбір мұсылманның міндеті. Сәйкесінше, Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннеттерін ұстану оның өмірін білу деген сөз. Бұл оның сүннетінің дұрыс екендігіне дәлел.

Мұндай ондаған, тіпті жүздеген дәлелдер болуы мүмкін. Бұл мәселеге қатысты өте маңызды дәлелдерді, әсіресе «Он тоғызыншы хатта» көруге болады. Алайда хадистердің сенімділігін өте қысқа және анық түрде жинақтайтын түсіндірме мынадай:

Оның үстіне сахабалар Құран мен оның аяттарын жаттап алғаннан кейін Мұхаммед пайғамбардың іс-әрекеттері мен денсаулығын, әсіресе ризық-несібесін, мұғжизаларын сақтауға бар күш-жігерін салып, олардың денсаулығына үлкен мән бергеніне тарих пен сира куә. Олар Мұхаммед пайғамбардың болмашы бір қимылын, қырын, күйін де назардан тыс қалдырған емес. Ал олардың не істемегені, не жазып алғанына қасиетті кітаптар куә».

«Ал, Сауат дәуірінде көптеген адамдар мұғжизалар мен ережелердің құралдарын жазуға түсіріп, жазып қалдырған. Атап айтқанда, Әбәдиле-и Себ жазуымен жазып алған. Атап айтқанда, Құран аудармашылары болған Абдулла ибн Аббас пен Абдулла ибн Амр ибни’л-Ас отыз-қырық жылдан кейін табындардың мыңдаған ғұламаларын, ғұламаларын және мұғжизаларын жазып қалдырған».

Одан кейін төрт мужтаһид мужтаһид пен мыңдаған мухаққиқ хадисшілер риуаят етіп, жазбаша түрде сақтаған.

«Хижрадан екі жүз жыл өткен соң, әсіресе Бұхари мен Муслим олар Кутуб-у Ситте-и макбулені сақтау міндетін алды. Ибн Джевзи сияқты мыңдаған қатал сыншылар шығып, кейбір бидғатшылар немесе ойсыздар, жаттандылар немесе надандар шатастырған жалған адамдарды ажыратып, көрсетті».

«Кейіннен жаңалық иелерінің мақұлдауымен Пайғамбарымызға жетпіс рет өкілдік етіп, ел арасында сұхбатымен құрметке ие болған Желаледдин Сүюти сияқты ғалымдар мен зерттеушілер шынайы адамдардың гауһар тастарын басқа сөздер мен заңдардан ажыратты. Ендеше, біз сөз ететін оқиғалар мен ғажайыптар бізге қолдан қолға, күшті, қауіпсіз, сансыз және көптің, бәлкім, сансыз қолдан келген.
ْحَمْدُ ِللّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّى
«Сондықтан осы уақытқа дейін алыстан келген бұл оқиғалардың араласпаған, таза екенін қайдан білеміз? «Ешқандай естелік болмауы керек». (Он тоғызыншы хат, жетінші әзіл белгісі)