Жауап

Ең біріншіден; Сабыр күшін өткенге емес, бүгінге және болашаққа бөлу керек. Сіз оны өткенге таратып жатырмын деп ойлайсыз. Негізінен адам; Оның басынан өткерген пәлекетке шыдай алмауының себебі – өткендегі апаттың азабы мен азабы бүгінде де, келешекте де жалғасады деп елестету.

Міне, трактаттардағы Ұлы Ұстазымыз; Өткен пәленің азабы мен ауыртпалығының біткенін, оның орнын азаптың соңынан келетін ләззат алғанын білдіреді. Өткенге өкініп, соған шыдамдылық таныту – «біліксіздік» дейді.

Адамның шыдамдылығының күші; Ғибадатпен де, бәле-жала кезінде де өткен және болашақта уақыт өткізсе, қазіргі уақытта ғибадаттың ауыртпалығын көтере алмайды және пәлелерге шыдай алмайды. Адам «Алдымда осыншама өмір бар. Мен ол өмірде осыншама намаз оқимын…» деп сабырын жоғалтпай, тек қазіргі уақытты ойлауы керек. Өйткені өткеннің қиыншылықтары кетті, сауаптары қалады; Болашақ әлі келген жоқ. Ендеше, осыларды ойлап, шыдамдылығымызды жоғалтудың еш мәні жоқ. Құлшылыққа келгенде тек қазіргі сәтті ғана ойлау керек. Сонда намазды оқығаннан кейін сабырымыз оңай төтеп бере алады. Сол намазды оқығаннан кейін келесі намаздың уақыты кірмейінше бізге парыз намазы жоқ.

«Міне, уа, шыдамсыз жаным! Үш сабырға жауап бересің. Біреуі – мойынсұнуға сабыр. Біреуі – күнәға сабыр. Екіншісі – бақытсыздыққа сабыр. Ақылың болса, үшінші ескертудегі бейнеленген шындықты жолбасшы етіп ал, «Я Сабур» де, шыдамды шегелеп ал, ал шыдамың жоқ болса үшеуін ал. Алла Тағала саған бұрыс жолмен берген құдірет, сен қолыңнан келгеннің бәрін істей аласың». Қиындық пен әр пәле үшін жеткілікті болуы мүмкін; және осы күшпен төтеп бер». (Сөздер, жиырма бірінші сөз, бірінші режим)

Болашақ – бұл; Ол келмеген соң, бұл алдамшы тілек. Бұл адасушылыққа тәндік реңк беріп, келешекте апат жалғасады деп ойлау дұрыс емес.

Апатпен күресу; «Ой, ой-ау» деп ыңылдап, арызданушы болу зиян. Бұл жағдай апатты күшейтіп, тереңдете түседі. Пәленің хикметін, пайдасын, ғибадаттың қыр-сырын, күнәлардың кәффарат екенін білсек, ол жеңілдеп, рухани жеңілдейді.

Осылайша, бізді не жұбатады; Жиырма бірінші сөздің бірінші тәртібі, жиырма үшінші хат, бірінші лемъа, жиырма бесінші лемьа және жиырма алтыншы лемьа сияқты трактаттарды оқудың бізге пайдасы зор болар еді.

Ауруларды Алланың хикметі мен мейірімінің бір түрі деп бағалау керек, өйткені олар мақтау мен шүкіршілікке жетелейді.

Оның ең айқын дәлелі – хазірет ұстаз бен оның ақ ниетті, табанды әрі жанқияр шәкірттері иман жолында көрген қиыншылықтары мен қиыншылықтарына сабырмен жауап беруі.

Әр адам неше түрлі апатқа ұшырауы, сан түрлі оқиғаларға тап болуы мүмкін, бұл сынақтың талабы және өмірдің өзгермейтін заңы. Бұл тар сотта ешкімнің бейбіт өмір сүргені ешқашан болған емес. Бұл жағдай адам жаратылғаннан бері жалғасып келеді. Бұл өзгермейтін, мәңгілік заң және ақырзаманға дейін солай болады. Бұл дүние сынақ залы болғандықтан, адамдар әртүрлі жолмен сыналады.

Мұндайда адам не сабырлы болып, Алланың разылығын алып, жетіледі, не бүлік шығарып, рухани үнсіз қалады.

Біздің ұлы шеберіміз; «…Пәле-жаланың ұшқаны маған музыка әуендерінің күшеюіндей көрінді. (Диван-ы Харб-и Өрфи, екі апат мектебінің шейіті) сөздерімен ол бізге табандылық пен білімнің ең жоғары сабағын береді.