Жауап

Құранның әрбір бөлігінде тараған негізгі мақсаттар мен негізгі қағидалар төрт. Олар бір Жаратушының, пайғамбарлықтың, тәндік қайта тірілудің және әділеттіліктің дәлелі.

Басқаша айтқанда, хикметпен ғаламға қойылған сұрақтар:

«Әй, ғалам, сен қайдан, кімнің бұйрығымен келе жатырсың? Сұлтаның кім? Сіздің дәлеліңіз және шешеніңіз кім? Сіз не істейсіз? Ал сен қайда барасың?»

Тек Құран ғана нақты жауап береді. Демек, Құранда мақсаттан басқа ғаламның аталуының өзі ойдан шығады. «Ұлы Жаратушыға өнердің реті арқылы қорытынды шығару жолы көрсетілсін». (Мұхакемат, Бірінші мақала, Бірінші Мұқаддеме)

Құран ғалам туралы сөз қозғағанда, тек Алланың бар екендігі мен бірлігіне нұсқайтын аспектілерді атайды. Ғалам туралы ғылым сияқты егжей-тегжейлі және ғылыми түрде айтылмайды.

Мысалы, Күн туралы айтқанда, оны шам, пеш деп айтады. Адамдар Күннің осы аспектілеріне қарап, илаһи болмыстың белгісін көруі және шүкір ету құралы болуы үшін. Ол ғылым сияқты Күннің химиялық қасиеттері туралы айтпайды. Егер ол айтқан болса, онда адамдардың көпшілігі одан ештеңе түсінбес еді және аз ғана ғалымдар пайда алар еді. Дегенмен, Құран адамзаттың жалпылығына жүгінеді.

Құран төрт негізгі мәселеге тоқталып, осы мәселелерге өз дәлелдерін келтіреді. Бұл төрт тақырып – Аллаһтың бар екендігі мен бірлігін дәлелдеу, пайғамбарлық, өлгеннен кейін қайта тірілу және әділеттілік. Бұдан басқа Құран әлемге екінші дәрежелі көзқараспен қарап, осы төрт мәселеге қатысты аспектілерді қарастырады.

Құран адамзаттың ең маңызды сұрақтарына жауап береді және қарастырады. Яғни Құран Кәрімде: «Уа, ғалам, сен қайдан, кімнің бұйрығымен келе жатырсың? Сұлтаның кім? Сіздің дәлеліңіз және шешеніңіз кім? Сен не істейсің? Ал сен қайда барасың?» деген сияқты сұрақтарға жауап береді.