Жауап:
«…Жануар дүниеге келгенде, ол өзін басқа әлемде жетілдіргендей, өз әлеуетіне сәйкес мінсіз жабдықталғандай келеді; яғни ол жіберіледі».(1)
Жұмыртқасынан шыққан бойда ұша бастайтын құс, жүзетін балық және қысқа мерзімде соққы мен қашу соғысын үйренетін масала сияқты мыңдаған мысалдар жануарлардың бұл әлемге білім арқылы өздерін жетілдіру үшін келмейтінін көрсетеді.
Басқаша айтқанда, жануарлар адамдар сияқты материалдық және рухани тұрғыдан даму және жетілдіру үшін әлемге жіберілмегендіктен, олар табиғи міндеттері үшін барлық қажетті құралдармен әлемге келеді және оларды қысқа мерзімде қолдана бастайды.
Жануар дүниеге келгенде, ол жаратылыс мақсатына сәйкес өмір сүреді, табиғатына сіңірілген мадақтауларды мұқият орындайды, ал міндет мерзімі аяқталғанда, ол бұл әлемнен алғаш келген күнгі рухани дәрежесімен кетеді. Яғни, өмір бойы ол бұрыннан білетін нәрсесіне жаңа білім қоспайды, мадақтауы өзгермейді.
Жануарларға ерік бостандығы берілмегендіктен, олар өз міндеттерін тек құдайлық шабыт арқылы орындайды. Алайда, ерік бостандығы берілген адамдар өздерінің жоғары табиғатын, көп қырлы және дамуға бейімделгіш әлеуетін пайдалануға еркін.
Олардың осы ерік бостандығымен жасай алатын ең маңызды және қасиетті таңдауы – «сену». Еркін ерік бостандығын сену және сенім талаптарын орындау үшін пайдаланатын адам «шынайы адам» болу құрметіне ие болады және соңғы деміне дейін даму жолын жалғастырады, өмірінің әр сәтінде жаңа деңгейге жетеді, жаңа нәрселерді үйренеді, ғибадаттарын көбейтеді және мінезін одан әрі көркейтеді.
Жануар бұл әлемдегі міндеттерін басқа әлемде жетілдіргендей мінсіз орындаса да, сол міндеттен басқа ештеңе білмейді. Жануардың өзін-өзі тануы да өте шектеулі. Ол тек өзінің бар екенін біледі, ризығын таниды және жауларын сезеді. Бірақ ол қанша аяғы бар екенін, жейтін тамағының асқазанына қалай баратынын немесе тыныс алатын ауасының өкпесінде қалай айналатынын білмейді… Ол ішкі мүшелерін де, сыртқы әлемді де білмейді… Ол түн мен күннің жердің айналуынан туындайтынын білмейді. Қараңғы түскенде көзін жұмып, жарық түскенде ашады; түнді де, күнді де білмейді.
Осы білімнің жетіспеушілігіне қарамастан, оның өмірін жақсы өткізуі адамдарға берілген білімнің тек осы дүниелік өмір үшін ғана емес екенін көрсетеді. Бұл білімнің әлдеқайда үлкен мақсаты бар. Бұл білім оның даналығын арттырады, өзін және айналасындағы заттарды құдайлық өнер туындылары және құдайлық сыйлықтар ретінде бағалауға мүмкіндік береді, осылайша ол үнемі рухани тұрғыдан дамып, жоғары деңгейге жетеді.
Адамдар, басқа тіршілік иелері сияқты, тыныс алады, бірақ олар жұтқан ауаның өкпесінде айналатынын және қанын тазартатынын біледі. Бұл білім оларды осы ұлы нығметке ризашылық білдіруге жетелейді. Олар сондай-ақ кең әлемнің түн мен күннің келуі үшін өз осі бойынша айналатынын біледі. Бұл білім, өз кезегінде, оларды осы керемет әрекетке таңдану мен ризашылық білдіруге жетелейді.
Қыста ауылдың барлық тұрғындары көктемнің келуін біле тұра күтеді. Алайда, жануарлар ештеңе білмей күтеді. Екі топқа да көктем қажет, бірақ біріншісі мұны біле тұра, көктемнің келуін, жаңбырдың жаууын, гүлдердің гүлденуін және жемістердің пісуін Құдайға жатқызады және оларды Одан күтеді. Мұның бәрінен бейхабар жануарлар тек Құдайды мадақтаумен ғана айналысады.
1) Сөздерді қараңыз, Жиырма үшінші сөз, Бірінші бөлім.